Guatr, Tiroid bezinin normal boyutunun üzerine çıkması durumudur. Tiroid bezi, hormon üretimiyle vücut metabolizmasının düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Guatr, bu bezin büyümesiyle kendini gösterir ve farklı sağlık problemlerine işaret edebilir. Her guatr vakasında hormon dengesizliği görülmeyebilir; bazı kişilerde tiroid hormonları normal düzeyde kalabiliyorken; bazı kişilerde ise hormon üretimi artabilir ya da azalabilir.

Guatr Belirtileri

Guatr belirtileri, büyümenin derecesine ve tiroid bezinin hormon üretim durumuna göre değişiklik gösterebilir. Belirtiler yavaş gelişebilir ve başlangıçta fark edilmesi zor olabilir.

• Boyunda elle hissedilebilen ve gözle görülür şişlik
• Yutma veya nefes alma güçlüğü
• Boğazda doluluk hissi
• Ses kısıklığı veya boğukluk
• Halsizlik, tiroid hormonlarına bağlı olarak kilo değişiklikleri
• Kalp ritminde düzensizlik
• Sinirlilik veya depresyon gibi ruh hali değişiklikleri

Guatr Riskini Artıran Faktörler

İyot eksikliği: tiroid üretimi için gerekli olan iyotun yeterince alınamaması, guatrın en yaygın nedenidir.

Cinsiyet: guatr riski erkeklere oranla kadınlarda daha yüksektir.

Yaş: iler yaşlarda risk daha çok artar

Aile geçmişi: ailesinde tiroid hastalığı öyküsü olan bireylerde görülme oranı yüksektir.

İlaç kullanımı: lityum vb  ilaçlar tiroid fonkisyonlatını etkileyebilir.

Hormonal değişimler: hamilelik, menopoz veya adet dönemlerinde hormon seviyelerindeki değişiklikler tiroid sağlığını etkileyebilir.

Sigara kullanımı: sigara tüketimi, tiroid fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.

Guatr Teşhisi

Guatr tanısı, hastanın şikayetleri ve fiziksel muayene ile başlar. Tiroid bezinde oluşan büyüme elle muayene sırasında fark edilebilir. kesin tanı için birtakım testler uygulanır.

Kan testleri: tiroid hormonları (TSH, T3, T4) değerlendirilir.

Ultrasonografi: tiroid bezinin yapısı, nodül varlığı ve boyutu görüntülenebilir.

Sintigrafi: tiroid bezinin çalışma şeklini görüntüler.

İnce iğne Aspirasyon Biyopsisi: nodüllerin iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu belirlemek için kullanılır.

Guatr Tedavisi

Guatr tedavisi, altta yatan nedenlere, guatrın boyutuna ve kişide oluşturduğu belirtilere göre planlanır.

İlaç tedavisi: tiroid hormonlarının dengelenmesi amacıyla tiroid ilaçları kullanılabilir.

İyot takviyesi: iyot eksiliğine bağlı guatr durumlarında iyot içeren prepatlar önerilebilir. Ayrıca torid bezini küçültmek amacıyla radyoaktif iyot tedavisi kullanılabilir.

Cerrahi müdahale: büyük guatrlar ya da şüpheli nodüllerin tespitinde tiroidin bir kısmı veya tamamı alınabilir.

***Bu yazı sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici bilgiler içermemektedir. Teşhis ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.