Kadınların yaşam kalitesini doğrudan etkileyen ağrılı adet kanaması (dismenore) ve premenstrüel sendrom (PMS), çoğu zaman "normal" kabul edilip göz ardı edilse de aslında profesyonel bir yaklaşım gerektiren jinekolojik durumlardır. Bu döngüsel şikâyetler yalnızca fiziksel bir sancıdan ibaret değildir; sosyal yaşamdan iş performansına, psikolojik dengeden genel sağlık durumuna kadar geniş bir alanı etkiler.
Tıbbi adıyla dismenore, adet döneminde hissedilen, genellikle alt karın ve kasık bölgesinde yoğunlaşan kramp tarzındaki ağrılardır. Bu sürece sıklıkla mide bulantısı, halsizlik ve bel ağrısı gibi semptomlar da eşlik eder.
1. Primer Dismenore: Herhangi bir yapısal bozukluk olmaksızın, genellikle ilk adet görmeye başlanan genç yaşlarda ortaya çıkar. Temel nedeni, rahmin kasılmasını sağlayan prostaglandin hormonlarının seviyesindeki artıştır.
2. Sekonder Dismenore: Altta yatan organik bir jinekolojik hastalığa bağlı gelişir. Genellikle daha ileri yaşlarda başlar ve ağrı zamanla şiddetlenir. En yaygın nedenleri:
Premenstrüel sendrom (PMS), adet kanamasından yaklaşık 7 ila 10 gün önce başlayan ve kanamanın başlamasıyla birlikte azalarak kaybolan fiziksel ve ruhsal belirtiler bütünüdür. Eğer bu belirtiler çok daha şiddetliyse ve kadını günlük işlerini yapamaz hale getiriyorsa bu durum PMD (Premenstrüel Disforik Bozukluk) olarak adlandırılır.
PMS ve PMD Belirtileri
Fiziksel Yakınmalar: Karında belirgin şişkinlik, meme hassasiyeti, şiddetli baş ağrısı, tatlı krizleri ve eklem ağrıları.
Psikolojik Yakınmalar: Aşırı sinirlilik hali, duygusal dalgalanmalar (birden ağlama veya öfke), uyku problemleri ve konsantrasyon güçlüğü.
Pek çok kadın hem PMS hem de adet sancısı şikâyetini aynı anda yaşar. Bu iki durum birbirini tetikleyebilir:
Tanı ve Tedavi Süreci
Şiddetli adet sancısı ve PMS tanısı koyarken hastanın semptom öyküsü en önemli rehberdir. Gerekli durumlarda pelvik ultrasonografi ve hormon testleri ile altta yatan sekonder bir neden olup olmadığı araştırılır.
Adet döngüsüne bağlı şikâyetlerin tedavisinde "herkese uyan tek bir reçete" yoktur. Tedavi hastanın beklentilerine göre şekillenir:
PMS her kadında görülür mü? Hafif belirtiler çoğu kadında görülse de yaşam kalitesini düşüren şiddetli PMS klinik bir durumdur ve tedavi edilmelidir.
Adet ağrısı yaşlandıkça geçer mi? Primer dismenore genellikle doğum sonrası veya yaş ilerledikçe azalabilir; ancak sekonder dismenorede altta yatan neden tedavi edilmedikçe ağrı artış gösterebilir.
Beslenme düzeni adet sancısını etkiler mi? Evet. Kafein ve tuz tüketimini azaltmak, magnezyumdan zengin beslenmek şişkinlik ve krampları azaltmada etkilidir.
Adet dönemi ağrıları kaderiniz değildir. Eğer her ay okuldan, işten veya sosyal hayattan geri kalıyorsanız, bu durumu "kadın olmanın bir parçası" olarak görüp ertelemeyin. Uzman bir değerlendirme ile hem bedensel hem de ruhsal sağlığınızı koruma altına alabilirsiniz.
________________________________________________________________________________________________________
✔ Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Bu sayfada, tedavi edici sağlık hizmetiyle ilgili bilgiler yer almamaktadır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.
✔ Oluşturan : Batıanadolu Central Hospital Tıbbi Yayın Kurulu