Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?
Lütfen Bekleyin

Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Rahim sarkması, rahmin vajinaya doğru aşağı inmesidir. Özellikle vajinal doğum yapmış veya menopoz sonrası dönemde olan kadınlarda görülebilir. Vajinada şişlik, aşağı doğru baskı ve mesaneyi boşaltmada güçlük olduğunda tanı kadın doğum muayenesiyle konur. Yakınmalar tekrarlıyorsa randevu alın. Menopoz sonrası kanamada değerlendirmeyi geciktirmeyin, aniden hiç idrar yapamıyorsanız doğrudan acil servise başvurun.

Rahim sarkması nedir?

Rahim, leğen kemiğinin içinde bağ dokusu ve pelvik taban kaslarının desteğiyle yerinde durur. Bu destek zayıfladığında rahim ve rahim ağzı vajina kanalına doğru inebilir. Buna rahim sarkması denir. Bazı kadınlar vajina girişinde bir kabarıklık hisseder. Sarkma daha belirgin olduğunda doku vajina girişinden dışarı doğru çıkabilir. [1, 2]

Rahim sarkması, pelvik organ sarkmasının bir türüdür. Vajinanın ön duvarı, arkasındaki mesaneyle birlikte aşağı doğru bombeleşebilir. Arka duvar ise kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun öne doğru bombeleşmesiyle belirginleşebilir. Rahmi alınmış kişilerde de vajinanın üst kısmı sarkabilir. Birden fazla bölge aynı anda etkilenebildiği için dokunun nereden geldiği muayeneyle belirlenir. [1, 2]

Kraliyet Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Kolejinin (RCOG) hasta bilgilendirmesine göre, 50 yaş üzerindeki yaklaşık her 10 kadından biri pelvik organ sarkması belirtileri yaşar. Bu tahmin, rahim sarkması dahil bütün pelvik organ sarkması türlerini kapsar. Bazı kişilerde sarkma ancak muayenede fark edilir. Tedaviye karar verirken muayenedeki dereceyle birlikte kişinin yaşadığı rahatsızlık da önem taşır. [1, 2]

Rahim sarkması neden olur? 40 yaş sonrasında kimlerde daha sık görülür?

Gebelik ve vajinal doğum, pelvik taban kaslarını ve bağ dokusunu gerebilir. Birden fazla vajinal doğum veya zor doğum öyküsü sarkma olasılığını artırabilir. Yakınmalar doğumun hemen ardından başlamayabilir. Bazı kadınlar ilk kez yıllar sonra, uzun süre ayakta kaldıklarında veya egzersiz sonrasında vajinada baskı fark eder. Doğumdan bu yana geçen süreyi ve doğum öykünüzü muayenede paylaşın. [2, 3]

Yaş ilerledikçe pelvik taban desteğinde değişiklikler meydana gelebilir. Menopoz döneminde vajinal kuruluk ve dokularda hassasiyet de sarkmanın yol açtığı rahatsızlığa eşlik edebilir. 40 yaş sonrası ifadesi, belirtilerin fark edilmesi açısından bir çerçeve sunar. Muayene kararı ise yaşınızla birlikte yakınmanızın ne zaman başladığına, tekrarlayıp tekrarlamadığına ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediğine göre verilir. [1–3]

Kronik kabızlığa bağlı tekrarlayan ıkınma, uzun süreli öksürük, fazla kilo ve sık ağır yük kaldırma da pelvik tabana binen yükü artırabilir. Geçirilmiş leğen bölgesi ameliyatları ve bağ dokusunu etkileyen durumlar değerlendirmeyi yönlendirebilir. Örneğin yeni başlayan vajinal baskı şikâyetiyle birlikte aylardır süren kabızlığınız varsa, muayenede iki yakınmayı da anlatın. Kabızlığın tedavisi, pelvik taban üzerindeki zorlanmayı azaltmaya yardımcı olabilir. [1–3]

Rahim sarkması belirtileri nelerdir? Mesane sarkmasından nasıl ayırt edilir?

En belirgin yakınmalardan biri vajina girişinde ele gelen veya dışarı doğru çıkan dokudur. Bazı kadınlar bunu vajinada bir şey varmış, aşağı doğru çekiliyormuş veya içeride bir ağırlık oluşmuş gibi hisseder. Baskı uzun süre ayakta kaldıktan sonra, günün sonuna doğru veya yük kaldırırken artabilir. Yatıp dinlenince hafiflemesi mümkündür. Doku her gün görünmüyorsa hangi hareket veya saatlerde belirginleştiğini not edin. [2, 3]

İdrar kaçırma, sık idrara çıkma, akımın zayıflaması, idrarı başlatmada zorluk veya mesanenin tam boşalmadığı hissi de görülebilir. Bu belirtiler mesane sarkmasında da ortaya çıkabilir. Dışkılama güçlüğü, bağırsakların tam boşalmadığı hissi veya vajinanın arka tarafında dolgunluk ise arka duvarın da incelenmesini gerektirebilir. Sarkmanın yeri ve bu yakınmaların nedeni kadın doğum muayenesinde birlikte değerlendirilir. [1–3]

Cinsel ilişki sırasında baskı veya rahatsızlık olabilir. Kuruluk, yanma ya da ilişki sonrası lekelenme de varsa bu ayrıntıları hekiminize söyleyin. Özellikle yeni başlayan veya giderek şiddetlenen ağrıda hekim sarkmaya eşlik edebilecek başka nedenleri de değerlendirir. Kanama olduğunda, kanın dışarı çıkan dokudan mı yoksa vajina, rahim ağzı veya rahim içinden mi geldiğinin araştırılması gerekebilir. [1, 2, 7]

Doktorunuzun Notu
Sabah hiçbir şey hissetmeyip akşama doğru vajina girişinde bir şişlik fark edebilirsiniz. Muayene sırasında şişlik görünmüyorsa, günün hangi saatinde ve hangi hareketten sonra ortaya çıktığını anlatın. Yürüyüşünüzü yarıda kesmek zorunda kalmanız ya da tuvalete gittikten sonra yeniden idrar yapma ihtiyacı duymanız da önemli bilgilerdir. Bu ayrıntılar muayenenin hangi pozisyonda yapılacağını ve mesane boşalmasının incelenip incelenmeyeceğini belirlemeye yardımcı olur. [1–3]

Rahim sarkması nasıl anlaşılır? Muayenede nelere bakılır?

İlk görüşmede hekim vajinal baskı veya şişliğin ne zamandır sürdüğünü, gün içinde nasıl değiştiğini ve idrar, dışkılama veya cinsel yaşamı etkileyip etkilemediğini sorar. Geçirdiğiniz doğum ve ameliyatları, menopoz durumunuzu ve varsa kanamayı paylaşın. Vajinal muayenede hekim, sarkmanın hangi bölgeden kaynaklandığını, pelvik taban kaslarının işlevini ve dokularda tahriş ya da yara olup olmadığını değerlendirir. [1, 2]

Muayene sırasında sizden ıkınmanız veya öksürmeniz istenebilir. Hekim, sarkmanın derecesini kaydetmek için POP-Q adı verilen standart ölçüm yöntemini kullanabilir. Şikâyetleriniz muayenede yatar pozisyonda görülen bulgularla açıklanamıyorsa ayakta muayene veya farklı bir zamanda yeniden değerlendirme düşünülebilir. Bu yaklaşım, hareketle belirginleşen şişliğin hangi bölgeden geldiğini anlamaya yardımcı olur. [1, 2]

Muayenede sarkma açıkça saptanırsa tanıyı belgelemek için rutin görüntüleme genellikle gerekmez. İdrarı boşaltmada güçlük veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa mesanede idrar kalıp kalmadığı ultrasonla ölçülebilir. Kanama, kalıcı ağrı veya muayenede başka bir bulgu saptanırsa, hekim bu şikâyete yönelik ayrı bir inceleme planlayabilir. [1, 7]

Rahim sarkması nasıl tedavi edilir? Ameliyatsız seçenekler nelerdir?

Hafif yakınmalarda veya günlük yaşam belirgin biçimde etkilenmiyorsa izlem uygun olabilir. Kabızlığın ve kronik öksürüğün tedavisi, belirtileri artıran yüklerin düzenlenmesi ve gerektiğinde kilo yönetimi tedaviye eklenebilir. NICE, belirti veren evre 1 veya evre 2 pelvik organ sarkmasında ilk seçeneklerden biri olarak uzman gözetiminde en az 16 haftalık pelvik taban kası eğitimini önerir. POPPY çalışmasında kişiye göre düzenlenen bu eğitim, 12 aylık takipte sarkma belirtilerini azaltmıştır. [1, 4]

Vajinal peser, sarkan dokulara destek vermek için vajina içine yerleştirilen bir araçtır. Pelvik taban eğitimiyle birlikte veya tek başına kullanılabilir. Rahat ve işlevsel bir boy bulunması için birden fazla deneme gerekebilir. Görüşmede peserin nasıl çıkarılıp temizleneceğini, cinsel yaşamı nasıl etkileyebileceğini ve kontrol zamanını sorun. Akıntı, kanama, rahatsızlık veya peserin yerinden çıkması durumunda tedavi ekibiyle görüşün. [1, 2]

Rahatsızlık ameliyatsız yaklaşımlarla yeterince azalmıyorsa veya bu yaklaşımlar kişinin tercihine uymuyorsa cerrahi değerlendirilebilir. Uygun hastalarda rahmi koruyarak destek dokularına sabitleyen ameliyatlar yapılabilir. Rahmin alınması ve vajinanın üst kısmının desteklenmesi de seçenekler arasındadır. Seçimde sarkmanın yeri, rahmi koruma isteği, önceki ameliyatlar ve kişinin beklentileri dikkate alınır. Her yöntemin olası yararı, iyileşme süresi ve sarkmanın tekrarlama riski görüşülür. [1, 2]

Doktorunuzun Notu
“Rahmimin alınması gerekir mi?” sorusunu ilk görüşmede sorabilirsiniz. Rahmi korumak sizin için önemliyse bunu açıkça söyleyin. Pelvik organ sarkması olan kadınları kapsayan PEOPLE çalışmasında, peserle başlayan tedavi 24 aylık takipte hasta bildirimine dayalı iyileşme açısından cerrahiye kıyasla çalışmanın benzer etki ölçütünü karşılamadı. Görüşmede araştırma sonuçlarının sizin sarkma tipinize nasıl uyduğunu ve her seçeneğin yürüyüş, idrar yapma veya cinsel yaşamla ilgili hedeflerinize nasıl etki edebileceğini sorun. [1, 2, 5]

Rahim sarkmasında iyileşme ne kadar sürer?

Pelvik taban eğitiminin etkisi haftalar içinde takip edilir. Program süresince kasları doğru çalıştırabildiğiniz ve egzersizleri sürdürebildiğiniz gözden geçirilir. Kontrolde ayakta kaldığınızda baskının azalıp azalmadığı, daha rahat yürüyüp yürüyemediğiniz ve varsa idrar yakınmalarının nasıl değiştiği konuşulur. Belirtiler azaldığında yarar sağlayan egzersizlere devam edilmesi önerilebilir. [1, 4]

Peser kullanıyorsanız takip takviminiz, aracın tipine ve bakımını kendiniz yapıp yapamadığınıza göre belirlenir. NICE, ciddi komplikasyonları önlemek için peserin en az altı ayda bir çıkarılması gerektiğini belirtir. Hekiminiz daha erken kontrol önerebilir. Yeni lekelenme, ağrı veya kötü kokulu akıntı olduğunda planlanan kontrolü beklemeden ekibinizle iletişime geçin. [1, 2]

Cerrahiden sonra iyileşme, işlemin türüne ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. RCOG, genel olarak vajinal ilişkiye dönüş için 6–8 hafta beklenmesini önerir. Yürüyüşe, işe ya da ağır kaldırmaya dönüş konusunda taburculukta verilen kişisel plana uyun. Ameliyat sonrasında yoğun kanama, ateş veya giderek artan ağrı olursa tedavi ekibine gecikmeden ulaşın. [2, 8]

Rahim sarkmasında ne zaman kadın doğuma başvurulmalı?

Kadın Hastalıkları ve Doğum randevusu alın. Vajina girişinde ele gelen bir doku fark ettiyseniz, baskı hissi tekrarlıyorsa veya idrar yapma, dışkılama, yürüme ya da cinsel ilişki sırasında zorlanıyorsanız muayene uygundur. Pelvik taban sorunlarının birlikte değerlendirilmesi için hekiminiz gerektiğinde ürojinekolojiye yönlendirebilir. [1–3]

Kanama veya yeni ağrı varsa değerlendirmeyi geciktirmeyin. Menopozdan sonra bir kez bile görülen lekelenme, pembe veya kahverengi akıntı araştırılmalıdır. Dışarı çıkan dokuda kanama, yara veya yeni ve artan ağrı fark ederseniz sağlık kuruluşuyla kısa sürede iletişime geçin. Kanamanın kaynağı muayeneyle belirlenir. [1, 2, 7]

Aniden hiç idrar yapamıyorsanız acil servise başvurun. Özellikle alt karında doluluk veya şiddetli ağrı eşlik ediyorsa mesanenin hızla değerlendirilmesi gerekebilir. Yoğun vajinal kanama veya bayılma da acil değerlendirme gerektirir. [6–8]

Doktorunuzun Notu
Menopozdan sonra iç çamaşırınızda küçük bir kan lekesi görürseniz, sarkmış dokunun tahriş olduğunu düşünseniz bile randevuyu ertelemeyin. Lekenin rengini, tarihini ve varsa kullandığınız hormon tedavisini hekiminize söyleyin. Peser kullanıyorsanız son kontrol tarihinizi de paylaşın. Bu bilgiler kanamanın kaynağını araştırırken hangi incelemenin gerekli olduğunu belirlemeye yardımcı olur. [1, 2, 7]

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Rahim sarkması evde anlaşılır mı?
Vajina girişinde bir kabarıklık veya aşağı doğru baskı fark edebilirsiniz. Bu bulgular pelvik organ sarkmasını düşündürebilir. Şişliğin rahimden, ön duvardan veya arka duvardan kaynaklandığı muayeneyle anlaşılır. Şişliğin hangi hareketlerle arttığını not edip kadın doğum randevusu alabilirsiniz. [1–3]

Rahim sarkması kendiliğinden düzelir mi?
Baskı hissi bazı günler azalabilir veya dinlenirken kaybolabilir. Şikâyetin azalmasıyla dokunun yerindeki değişiklik aynı ölçüde düzelmeyebilir. Hafif belirtilerde izlem veya pelvik taban eğitimi düşünülebilir. Yakınma artıyorsa ya da mesaneyi boşaltmakta zorlanıyorsanız yeniden değerlendirme gerekir. [1, 2, 4]

Rahim sarkması idrar kaçırmaya neden olur mu?
Sarkmaya idrar kaçırma, sıkışma veya mesaneyi tam boşaltamama hissi eşlik edebilir. İdrar kaçırmanın başka nedenleri de bulunduğu için hekim iki yakınmayı birlikte değerlendirir. Öksürürken mi yoksa ani sıkışmanın ardından mı kaçırdığınızı anlatın. Boşaltma güçlüğünüz varsa mesanede kalan idrarın ölçülmesi gerekebilir. [1, 2]

Rahim sarkmasında mutlaka ameliyat gerekir mi?
Hafif belirtilerde izlem, pelvik taban eğitimi veya peser düşünülebilir. Belirtiler yaşam kalitesini düşürmeye devam ederse cerrahi görüşü alınabilir. Rahmi koruyan ameliyatlar uygun kişilerde seçenekler arasındadır. Tedavinin nasıl seçileceği sarkmanın yeri, yakınmalarınız ve kişisel önceliklerinizle birlikte değerlendirilir. [1, 2]

Rahim sarkması menopoz sonrası kanama yapar mı?
Dışarı çıkan doku sürtünmeye bağlı tahriş olup kanayabilir. Menopoz sonrası kanamanın vajina, rahim ağzı veya rahim içinden kaynaklanan başka nedenleri de olabilir. Kanama bir kez olduysa veya yalnızca pembe ya da kahverengi bir leke gördüyseniz de değerlendirme gerekir. Hekim muayeneye göre ultrason veya başka bir inceleme planlayabilir. [1, 2, 7]

Sonuç

Vajinada ele gelen doku, gün sonunda artan baskı veya mesaneyi boşaltmada güçlük varsa kadın doğum muayenesi sarkmanın hangi bölgeden kaynaklandığını anlamaya yardımcı olur. Tedavi görüşmesinde en çok zorlandığınız günlük etkinliği ve rahmi koruma konusundaki tercihinizi paylaşın.

Menopoz sonrası lekelenmede değerlendirmeyi geciktirmeyin. İdrar aniden tamamen kesilirse doğrudan acil servise başvurun.

Önemli Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Detaylı bilgi ve kişisel sağlık değerlendirmesi için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurmalısınız.

Bu makale Batı Anadolu Central Hospital Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Son Güncelleme: Kasım 2026

Kaynaklar

  1. NICE NG123 — Kadınlarda pelvik organ sarkması ve idrar kaçırmanın değerlendirilmesi ve tedavisi

  2. RCOG — Pelvik organ sarkması, tedavi seçenekleri ve ameliyat sonrası iyileşme

  3. NHS — Pelvik organ sarkmasının belirtileri, nedenleri ve tedavisi

  4. Hagen ve arkadaşları — Pelvik organ sarkmasında kişiye özel pelvik taban eğitimi, POPPY çalışması

  5. van der Vaart ve arkadaşları — Belirti veren pelvik organ sarkmasında peser ve cerrahiyi karşılaştıran randomize çalışma

  6. NIDDK — Akut ve kronik idrar tutulması

  7. NHS — Menopoz sonrası kanamada başvuru ve incelemeler

  8. University Hospitals Dorset NHS — Pelvik taban onarımı sonrası taburculuk ve takip